Amerika'da Siyasal Yapı Lobiler ve Dış Politika: Türk, Yunan, Ermeni, İsrail ve Arap Lobilerinin ABD'nin Dış Politikasına Etkileri

Yorumlar

       Çalışmada, esas olarak Amerika’daki karar alma süreci ve özellikle bu süreçte lobilerin yeri analiz edilmiştir. Burada tüm lobiler yerine dış politikada karar alma sürecinde çok daha etkili olan yabancı (ve etnik) lobiler üzerinde yoğunlaşılmıştır. Ancak bu konuda da özellikle Türk lobisi başta olmak üzere, Türk dış politikasıyla birinci dereceden ilgili olan lobiler seçilmiştir.
Çalışma, başlangıçta, Türk dış politikasını olduğu kadar dünya politikası üzerinde de yönlendirici etkisini koruyan ve global güç olma iddiasını sürdüren ABD’nin dış politikasını belirleyen tüm ögeleri ve ağırlıklarını araştırmaktan ziyade bu ögelerden özellikle lobilerin etkisini araştırmayı amaçlamıştı. Ancak diğer birimlerin dış politikadaki yerini ve ağırlığını ortaya koymadan lobilerin Amerikan politikasına etkisini araştırmanın güçlüğü çalışmanın çerçevesinin genişlemesine yol açmıştır.
Gerçekten, başkan ve Kongre’nin dış politika sürecindeki rollerine değinmeden lobilerin  faaliyetlerini ve sisteme yönelik etkilerini ortaya koymak oldukça güç. Amerika’daki sistemin işleyişi ve Kongre’deki yasama sürecinin bilinmemesi genellikle diğer ülkelerin ABD dış politikasını yanlış değerlendirmesine yol açmaktadır. Özellikle lobiciliği anlayabilmek için Amerika’daki siyasal yapıyı yakından tanımak gerekir. Kaldı ki, ABD’de başarılı lobicilerin hukukçular arasından çıktığını görünce hukuksal ve siyasal yapının bilinmesinin süreci analiz ederken ne kadar önemli olduğu bir kat daha anlaşılmıştır.
Çalışmanın önemli kısmı ABD’de Washington D. C’de Georgetown Universitesi’nde misafir öğretim üyesi konumuyla bulunduğum süreçte tamamlanmıştır. Bu esnada gerek Kongre’deki oturumlar izlenerek gerekse Kongre üyelerinin yardımcılarıyla (staflar) görüşmeler yapılarak süreçle ilgili bilgi alınmaya çalışılmıştır. Ayrıca lobiler üzerinde yoğun olarak durulmuş ve çalışmaları yerinde izlenmeye çalışılmış, lobicilerle çok sayıda görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışmalar, lobicilerle, Kongre üyelerinin stafları ve halktan kimselerle yapılan anketlerle genişletilmiştir. Anketlerdeki sorular daha çok Kongre lobi ilişkisini, lobilerin kendi aralarındaki ve Kongre üyeleriyle ilişkilerini, Kongre üyelerinin lobicilere nasıl baktıklarını ve halkın lobilere yönelik tavrını araştırmaya yönelik türden sorular olmuştur.
Çalışmanın ülkemizde Amerika’daki siyasal yapıdan yola çıkarak sık sık gündeme getirilen “başkanlık sistemi mi parlamenter sistem mi” tartışmasına önemli katkılarda bulunacağını düşünüyorum. Bu açıdan da Amerika’daki yapıyı bir bütünlük içinde sunmak bu tartışmaya yeni bir açılım getirecektir. Çünkü bu sistem ne yalnız başkanlık sistemi, ne federal yapı ne yalnız parlamenterizm ne de çoğulcu demokrasidir. Bu yapı anayasasıyla, parlamentosuyla, demokrasi geleneğiyle, tarihiyle, insan yapısıyla siyasal kültürüyle coğrafyasıyla heterojen olduğu kadar homojen görünümüyle kendine özgü bir yapıdır.